Wat is diabetische retinopathie?
Suikerziekte (diabetes mellitus) kan afwijkingen aan het netvlies geven (diabetische retinopathie):
- Lekpunten in de fijne bloedvaten:
de wand van de fijne bloedvaatjes verzwakt en er ontstaan lekpunten. Hierdoor sijpelt vocht uit de bloedvaten en zwelt het netvlies op. Er ontstaan tevens kleine bloedingen. Indien er lekkage van vocht is in het centrum van het netvlies (de “gele vlek” voor het centrale zien), zal de gezichtsscherpte afnemen en kunnen de beelden vervormen.
- Slechte doorstroming in de bloedvaten:
het bloed in de fijne bloedvaten gaat ook slechter doorstromen. Hierdoor krijgen bepaalde delen van het netvlies onvoldoende zuurstof. Hierop gaat het netvlies als een soort herstelreactie bepaalde stoffen afgeven die de groei van nieuwe bloedvaten stimuleert. Deze nieuwe bloedvaten zijn echter veel brozer en kunnen snel bloed lekken. Soms kunnen hierdoor grote bloedingen in het oog ontstaan.
Diagnose
Regelmatig oogonderzoek met meting van de visus, de oogdruk, een spleetlamponderzoek en een oogfundusonderzoek zijn noodzakelijk. Voor een grondig oogfundusonderzoek(=nakijken van het netvlies of de retina) is het nodig dat de pupil gedilateerd wordt, dit wil zeggen de pupil wordt grootgemaakt door toedienen van oogdruppels. Dit veroorzaakt een tijdelijk wazig zicht en maakt het lezen moeilijk. Daarom wordt het ten zeerste afgeraden om zelf een wagen te besturen.
Dikwijls is een aanvullende fluoangiografie aangewezen van zodra bij het routineonderzoek afwijkingen in de retina worden vastgesteld.
Waarvoor dient laserbehandeling van het netvlies bij diabetespatienten?Dichtbranden van de lekkende bloedvaten. Behandeling van de gebieden van het netvlies met onvoldoende zuurstof om de groei van nieuwe brozere bloedvaten te voorkomen. Met deze behandeling kan het ziekteproces in het oog gestabiliseerd worden om zo het gezichtsvermogen zo goed mogelijk te bewaren.
Wanneer deze laserpunten dicht bij het centrale gezichtspunt ( de “gele vlek”) geplaatst worden, kan men deze nadien waarnemen als kleine zwarte vlekjes. Zeker de eerste dagen tot weken na de behandeling kan dit zich voordoen, door nog aanwezig vocht rond de laserpunten. Meestal verdwijnen deze vlekjes spontaan. Deze vlekjes kunnen vervelend zijn, maar zijn te verkiezen boven ernstige verwikkelingen van het netvlies zoals grote bloedingen of netvliesloslating.
Wanneer?
Sommige patiënten hebben reeds een vergevorderd stadium van diabetische retinopathie waardoor zieke abnormale bloedvaten aanleiding geven tot tractie en herhaalde bloedingen. Soms kan door tractie het netvlies zelf loskomen. In zo’n vergevorderd stadium is een laserbehandeling onvoldoende.
Wat is een vitrectomie?
Het wegnemen van het glasvocht of vitreum (een geleiachtig materiaal dat de oogbol vult). Dit is een delicate operatie onder de microscoop die zeer specifieke instrumenten en apparatuur vereist en gewoonlijk onder narcose wordt uitgevoerd. De patiënt wordt hiervoor opgenomen in het ziekenhuis. Het glasvocht en bloed wordt weggenomen en vervangen door een zoutoplossing. Soms wordt eerst tijdelijk lucht, speciale gassen of siliconenolie in het oog gebracht. Soms wordt tijdens deze ingreep bijkomende laser in het oog geplaatst. De recuperatie van het zicht is afhankelijk van de ernst van de netvliesaantasting en de bloedvataantasting. Soms moet men zich tevreden stellen met ‘erger kwaad’ te voorkomen.
Wanneer?
Door lekkage vanuit de bloedvaten kan vocht ontstaan in het centrum van het netvlies. Wanneer deze vochtopstapeling centraal te uitgebreid is (>500µ), kan deze zwelling (oedeem) door laser alleen niet meer behandeld worden en gaat men over tot een intravitreale injectie met triamcinolone, al dan niet in combinatie met een laserbehandeling.
Wat is een intravitreale injectie met triamcinolone?
Triamcinolone Acetonide is een hormoon uit de groep van de corticosteroïden. Wanneer dit lokaal wordt ingespoten in het glasvocht, gaat dit product een resorptie van vocht veroorzaken. De injectie gebeurt in daghospitaal in een steriele omgeving onder lokale anesthesie. Verwikkelingen zijn zeer uitzonderlijk. Mogelijke verwikkelingen zijn oogdrukstijging, infectie (1%), retinale bloeding (<1%), glasvochtbloeding (<1%), netvliesloslating (<1%).