Enter your keyword

Afwijkingen aan het hoornvlies

Fuchs endotheel dystrophie/Keratoconus

Definitie en functie van het hoornvlies (cornea)

Het hoornvlies of de cornea is het doorzichtige, heldere voorste deel van het oog waardoor licht het oog binnenkomt. Dit ‘venster’ bestaat uit meerdere lagen: epitheel, membraan van Bowman, stroma, membraan van Descemet en endotheel. Het hoornvlies zorgt voor een helder en gefocust zicht en heeft ook een beschermende functie voor het oog. Door beschadiging, een ziekte of vervorming kan het hoornvlies troebel worden. Dit belemmert de lichtinval in het oog, waardoor geen helder beeld meer gevormd kan worden verder achterin het oog, namelijk op het netvlies. Slecht zicht is hiervan het gevolg. Ook kan het hoornvlies een onregelmatige vorm hebben, wat eveneens slecht zien veroorzaakt.

cornea

Afwijkingen aan het hoornvlies

Fuchs endotheel dystrophie
Het endotheel vormt de achterkant van het hoornvlies en is een cellaag dik. Het endotheel pomt het water continu weg uit het hoornvlies. Hierdoor blijft het hoornvlies dun en transparant. Bij Fuchs endotheeldystrophie is deze endotheellaag aangedaan. Het water wordt bij deze aandoening niet of onvoldoende uit het hoornvlies weggepompt. Hierdoor verdikt het hoornvlies en vermindert het gezichtsvermogen van het oog. Een posterieure lamellaire hoornvliestransplantatie kan het gezichtsvermogen in de meeste gevallen weer herstellen.

Keratocunus
Keratoconus is een afwijking van het hoornvlies, waarbij het hoornvlies gaat veranderen van een bolle vorm in een spitse of kegelvorm(conus).

NormaalenKeratoconus

Het hoornvlies wordt meestal in of net onder het centrum dunner en kan daardoor gaan uitpuilen. Keratoconus is een aandoening die bijna altijd beide ogen aantast, maar meestal is er een verschil in ernst tussen beide ogen. Door het afwijkende en vervormde hoornvlies treedt een vervormd en verminderd zien op. Keratoconus is een niet erg zeldzame aandoening, die naar schatting voorkomt bij 1 op de 1500 personen en lijkt een genetische oorzaak te hebben (bij ongeveer 10%). Keratoconus treedt bijna altijd in beide ogen op en begint meestal in de de kindertijd en ontwikkelt zicht pas goed tussen de 20- en 30-jarige leeftijd. De aandoening is niet te genezen.

Symptomen en oorzaak
De gevolgen van de aandoening zijn het beste te illustreren met een enkel lichtpunt in een donkere achtergrond. De persoon met keratoconus ziet in plaats van een punt een patroon van tot meer dan 100 verschillende uitwaaierende lichtpunten door de onregelmatige cornea.

Behandeling
De behandeling is erop gericht het gezichtsvermogen te optimaliseren en, indien mogelijk, de progressie van de keratoconus te verminderen. Bij milde vormen kan een bril of zachte contactlenzen volstaan om het gezichtsvermogen te verbeteren. In een later stadium zijn harde contactlenzen of contactlenzen speciaal voor patiënten met keratoconus nodig. Bij een progressieve keratoconus kan een crosslinking behandeling worden uitgevoerd om verdere progressie tegen te gaan. Hierbij wordt het hoornvlies gedruppeld met een fotosensibele vloeistof (riboflavine) en nadien bestraald met Ultraviolet A licht. Deze behandeling veroorzaakt extra collageenverbindingen in het stroma van het hoornvlies, waardoor het hoornvlies steviger wordt en minder gaat uitpuilen. Instrastromale ringsegmenten kunnen gebruikt worden bij contactlensintolerantie en om de fase van een hoornvliestransplantatie uit te stellen. Door twee halfcirkelvormige ringen in het hoornvlies te plaatsen, wordt het centrale deel van het hoornvlies afgevlakt en kan een contactlens beter aangemeten worden. Indien bovengenoemde behandelingen niet meer mogelijk zijn, kan een hoornvliestransplantatie overwogen worden. Afhankelijk van de ernst van de keratoconus, gaat het om een gedeeltelijke of volledige hoornvliestransplantatie.